سیاستهای پیشنهادی برای مدیریت جامع آبخیز با هدف مقابله با بیابانزایی (مطالعه موردی؛ حوزه آبخیز دجله و فرات)

نوع مقاله: علمی-ترویجی

نویسندگان

دانشگاه هرمزگان

چکیده

چکیده
بیش از هزاران سال است که بیابانزایی در اراضی خشک و نیمه خشک در حال پیشرفت بوده است. یکی از علل اصلی بیابانزایی که مرتباً مورد تأکید و اشاره قرار می‌گیرد، تخریب توسط انسان است. حوزه آبخیز دجله و فرات به عنوان مطالعه موردی این پژوهش، از برخی جنبه‌ها تقریباً در جهان منحصربفرد است اما این حوزه آبخیز با بیابانزایی پیشرونده مواجه بوده است. این پژوهش به منظور پیشنهاد سیاستهای مناسب با توجه به عوامل اصلی مؤثر و نیز با هدف مقابله با بیابانزایی در این حوزه‌ آبخیز انجام شده است. تحلیل‌های کیفی بانک‌های اطلاعاتی کشورهای دخیل در این حوزه آبخیز که توسط مشاوران فائو جمع آوری شده است، نشان داد که بیابانزایی در حوزه آبخیز دجله و فرات تحت تأثیر عوامل اقلیمی و فعالیت‌های بشری است؛ کمبود آب و توزیع نابرابر آن از عوامل اقلیمی مهم بوده و فعالیت‌های اصلی بشری شامل چرای بیش از حد مراتع، جنگل‌زدایی، و تغییرات کاربری اراضی هستند. به دلیل تأثیر منفی فعالیت‌های بشری بر عوامل اقلیمی و همچنین وابستگی شدید شیوه معیشت به این حوزه‌‌ آبخیز، به منظور مقابله با بیابانزایی پیشرونده، نیاز مبرمی به برنامه‌ریزی برای مدیریت جامع آب به منظور مدیریت همزمان مردم، آب، و جنگل‌ها و مراتع وجود دارد.

کلیدواژه‌ها

موضوعات


عنوان مقاله [English]

PROPOSED POLICIES FOR INTEGRATED WATERSHED MANAGEMENT IN ORDER TO COMBAT DESERTIFICATION IN EUPHRATES AND TIGRIS BASIN

نویسنده [English]

  • Diba Ghonchepour
چکیده [English]

ABSTRACT
Desertification of the arid and semi-arid lands of the world has been proceeding for more than a thousand years. Human-induced degradation in these areas is regularly cited as one of the principal causes of desertification. Euphrates and Tigris Basin as the case study of this research in some aspects is almost unique in the world. But this basin has been confronted to progressive desertification. This research was done for proposing appropriate policies in terms of main driving forces in order to combat desertification in this basin. So qualitative analyses of data banks of the countries involved in this basin have been collected by FAO consultants, showed desertification in Euphrates and Tigris Basin is characterized by climate factors and human activities; water scarcity and unequal distribution of water are major climate factors. The main human activities are overgrazing of rangelands, deforestation, and land use changes. Because of negative impacts of human activities on climate factors and also deep dependency of livelihood in this basin, there is an urgent need to plan an integrated watershed management in order to managing people, water, forests, and range lands together for combating this progressive desertification.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Desertification
  • Euphrates and Tigris Basin
  • Integrated watershed management
  • Human activities
  • Climate factors